Dermatologia

Dermatologia jest fascynującą a jednocześnie frustrującą dziedziną medycyny, ponieważ wiele chorób skóry mimo różnej przyczyny wygląda bardzo podobnie, wiele ma też przewlekły i nawracający charakter co sprawia, że niejednokrotnie są one dla lekarza praktyka dużym wyzwaniem. Choroby skóry wymagają również wiele cierpliwości od właściciela zwierzęcia, a część z nich wiąże się z koniecznością prowadzenia dożywotniej terapii. Wbrew niekiedy słyszanej opinii pacjenci dermatologiczni nie są traktowani „mniej poważnie” niż np. pacjenci kardiologiczni czy pacjenci wymagający interwencji chirurgicznych. Mimo, że rzeczywiście, niektóre problemy skórne (np. sezonowe łysienie boków, dziedziczna parakeratoza lusterka nosowego labradorów retrieverów, „skórzaste ucho” u yorkshire terierów) stanowią głównie problem estetyczny, jednak nie wolno zapominać, że w większości przypadków choroby skóry przysparzają pacjentom znacznych cierpień a nawet, w niektórych sytuacjach mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla ich życia (guz z komórek tucznych, toczeń układowy, zespół Sweeta).

Skóra jest największym i zarazem najłatwiejszym do obserwacji narządem. Pełni ona w organizmie bardzo ważne funkcje, z których najważniejszą jest funkcja ochronna przed warunkami środowiska zewnętrznego, takimi jak temperatura, promieniowanie, czynniki mechaniczne (urazy). Skóra chroni organizm również przed utratą wody, inwazją drobnoustrojów a także pełni funkcję czuciową i metaboliczną.

Pacjenci dermatologiczni stanowią pokaźny odsetek przypadków przyjmowanych na co dzień w lecznicach weterynaryjnych (aż 30-40% wszystkich przyjmowanych przypadków).
Wśród najczęściej diagnozowanych u psów i kotów chorób skóry wymienia się:

  • choroby alergiczne
  • infekcje bakteryjne
  • infekcje grzybicze
  • choroby ektopasożytnicze
  • choroby endokrynologiczne
  • choroby o podłożu immunologicznym
  • nowotwory

Integralną częścią każdego badania dermatologicznego musi być szczegółowy wywiad dermatologiczny.

Objawy, które powinny skłonić właściciela zwierzęcia do konsultacji dermatologicznej to między innymi, świąd skóry (drapanie, wylizywanie, wygryzanie, ocieranie, ból), wyłysienia, krosty, guzki, łupież, matowy, przerzedzony włos, przykry zapach skóry. W przypadku zapalenia ucha charakterystyczne jest potrząsanie głową, przechylanie głowy, zaczerwienienie małżowiny usznej, nieprzyjemny zapach lub krwiak ucha. Bardzo ważne jest dokładne badanie kliniczne pacjenta dermatologicznego, ponieważ zmiany skórne niejednokrotnie są jedynie „szczytem góry lodowej” odzwierciedlając pierwotny proces chorobowy dotyczący innego (niż skóra) narządu. Przykładami takich chorób jest zespół Cushinga (na skórze stwierdza się wówczas obecność między innymi symetrycznych wyłysień, zmian atroficznych lub wapnicy), czy guz z komórek Sertoliego (występowanie symetrycznej utraty włosa oraz liniowego przebarwienia z towarzyszącym rumieniem okolicy napletka), niedoczynność tarczycy u psów (obustronne i symetryczne wyłysienia, łojotok, łamliwe włosy).

Wśród wykorzystywanych u pacjentów dermatologicznych badań dodatkowych wymienić należy przede wszystkim:

  • badanie cytologiczne
  • zeskrobiny skóry
  • ocenę mikroskopową włosów (trichogram)
  • badania mikrobiologiczne materiału pobranego ze skóry i przewodów słuchowych
  • badanie dermatopatologiczne bioptatów skóry
  • diaskopię
  • wideootoskopia
  • testy alergiczne